Fidan Dikimi

Bağ kurmaya karar verdikten sonra arazimizin toprak tahliline göre gerekli miktarlarda organik madde takviyesi yapılır ve pH sorunu varsa giderilir. Bağ tesisi sayfasındaki temel işlemleri yaptıktan sonra işaretlemeye geçilir. İşaretleme işleminin büyük bir özenle yapılması gerekir. Aksi halde ileride sıradan sapan fidanlar yapılacak bakım işlerinde sorun oluştururlar. Dikimden önce dönüme 3-4 ton kadar yanmış çiftlik gübresi verilmesi tavsiye edilir.
Sonra dikim çukurları açılır (3X2m veya 3X3 m gibi). Dikim aralık ve mesafesi bölgeye, yetiştiriciliğin türüne ve terbiye sistemimize göre farklılık arzedebilir. Çukurlar açılırkende mutlaka aynı hizada açmak gerekir. Bu amaçla 3-4-5 üçgeni kullanılabilir.

Dikilecek fidanların tercihen aşılı olması, mutlaka kaynağı bilinen bir yerden alınmış, hastalıksız ve ismine doğru olması gerekir. Kaynağı ve orjini bilinmeyen fidanlar hiçbir zaman tavsiye edilmez. Fidanların söküldükten sonra dikim aşamasına kadar nemli bir ortamda muhafaza edilmesi ve aşırı sıcak veya soğuğa bırakılamaması gerekir. Aksi halde donabileceği gibi aşırı sıcaklardada gözler patlayarak kök faaliyeti başlayacak ve dikimde tutma oranı azalacaktır. Tüplü fadanları dikerken fazla bir işlem yapılmasına gerek yok iken tüpsüz fidanlarda dikim budaması yapılması gerekir. Poşet içindeki tüplü fidanların poşeti yırtılarak aynı derinliğe(aşı noktası toprak üstinde kalacak şekilde) dikilirler. Tüplü fidanların tutma oranı daha yüksektir.

Tüpsüz fidanları dikmeden önce mutlaka yandaki resimde görüldüğü şekilde bir dikim budaması yapılması gerekir. Buradaki ana amaç üst kısımda 2-3 göz bırakarak bunların güçlü bir biçimde sürmesini sağlamak ve ileride şekil verirken bunlardan güçlü gelişeni kullanmaktır. Ayrıca köklerdeki yan sürgünlerde temizlenip dip köklerinde ucu alınarak yara ve enfeksiyon kapan kısımların temizlenmesi amaçlanır.
Üst aksamda 2 veya 3 göz bırakarak gerisi kesilip atılır. Bu işlem tüplü fidanların üst kısımlarınada yapılır. Köklerin ise yandakiler dipten uçtakiler ise uçlarından kesilip çıkartılırlar. Bu işlemden sonra fidanalrın bir fungusit içeren (Captan veya benzeri) çözeltiye daldırılarak dikilmesi mantari hastalıkları önlemek açısından yararlı olur.

Budama işlemlerini yaparkende bir fidandan diğerine geçerken budama makaslarını mutlaka alkol veya ateş ile sterilize etmek gerekir. Aksi halde bir fidanda bulunan hastalık diğerine budama makası ile taşınabilir. Dikim işlemi sırasında ayrıca aşı noktasından tutmamalı ve bu noktanın fazla oynamasına dikkat etmelidir. Aksi halde aşı yerinden oynayıp kopabilir.

Fidanları dikerken bir işaret kazığı kullanmak gerekir. Bu kazığın ortasına gelecek şekilde fidanlar dikim çukuruna yerleştirilir. Aşı noktası toprak seviyesinden yaklaşık 10-15 cm yukarıya gelecek şekilde dikilir. Köklerin dikim çukuruna iyice yayılmasına özen gösterilir (resimlerde olduğu gibi).

Gözlerin bulunduğu kısımdan fakat gözlerin gelişmesine engel olmayacak şekilde bir herek dikilir. Eğer destek sistemi birkaç yıl oluşturulmayacak ise bu hereğin yerden 1,5 m yükseklikte ve yeterli kalınlıkta olması gerekir. Fidanların hereğe 8 şeklinde fazla sıkmadan bir pamuklu ip ile bağlanması gerekir.

Bazen kışın soğuk geçtiği bölgelerde don tehlikesine karşı fidanlar ve ileriki yıllardada asmalar toprakla örtülür ve don tehlikesi geçtikten sonra açılırlar. Bunun yerine gövde yüksekliğini arttırmak ve güneye bakan hafif meyilli yerleri seçmek daha doğru olur. Dikimden sonra damla sulama sisteminin kurulması gerekir. Eğer kurma şansı yok ise mutlaka 1-2 hafta ara ile fidanlar tutana kadar 2-3 sefer can suyu mahiyetinde sulama yapılmalıdır. Kaliteli ve verimli bir bağcılık için damla sulama sisteminin bağ tesisi ile birlikte kurulması gerekir.

İlkbaharda gözler patlayıp sürgünler gelişmeye başlayınca bu sürgünlerin hereğe bağlanarak kırılmaları engellenmelidir. Gelişme durumuna göre patlayan gözlerden en iyi gelişen sürgün ana dal olarak seçilir ve diğerleri dipten kesilir. Oluşturan destek sistemiyle birlikte seçilen ana dalın ilk telin hizasına gelinceye kadar gelişmesine izin verilir. Tel hizasına gelince ucu alınarak bu noktadan sonra 2 sürgün gelişmesi sağlanır. Bu sürgünler sağa ve sola yatırılarak asmaya nihayi şekli verilir.

Son Yıllarda Jiffy pot denilen hammaddesi kokos olan organik materyalden üretilmiş saksılarda yetiştirlen fidanlarda büyük oranda üretilmeye başlanmış olup, bu tüplü jiffy potlardaki fidanların dikimleri çok kolay olmaktadır (Yandaki resim).

Fidan Dikimi ile İlgili Ayrıntılı Bilgi, Film ve Resimler Genel Bağcılık CD sinde Mevcuttur