Terbiye-Destek Sistemleri

Terbiye şekli gövde, çok ve tek yıllık dallarla sürgünlerin yer, şekil, yön ve sayılarını ifade eder.

Terbiye şeklini baştan belirlemeli ve ilk yılda başlanarak doğru şekilde oluşturulmalıdır. Aksi halde hem asmada geniş yaralar açılacak, hemde emek ve ürün kaybına neden olunacaktır.

Asmalara terbiye şekli, omcalara çevre koşullarının olumsuz etkilerini en aza indirebilmek amacıyla uygulanır. Üzümlerin farklı verim ve gelişme özellikleri nedeniyle farklı terbiye şekilleri geliştirilmiştir.
Yurdumuzda yaygın olarak kullanılan Goble terbiye şeklinin yerini telli terbiye şekilleri almıştır. Asmalar bir veya daha fazla geçirilen tellerle ve direklerle desteklenirler. Bu durumda asmalar sıra üzerinde gelişir,eni ve yüksekliği değişen bir duvar görünümü alır . Ayrıca duvar görünümünden farklı olarak Çardak,T ve Y şekli gibi değişik terbiye şekilleride uygulanmaktadır.

Yandaki resimlerde bölgelere göre uygun destek sistemlerinin resmi şamatize edilmiştir.

Günümüzde destek sistemini oluştururken çok farklı materyaller kullanılabilmektedir. Bunlardan ahşap, beton, demir olanları en yaygın olarak kullanılanlarıdır.
Telli terbiye şekillerini uygularken kullanılan direklerin ve tellerin belirli sağlamlıkta olmasına özen göstermek gerekir.

Telli terbiye şekillerinden uygun olanının seçiminde; çeşit, iklim, toprak ve makine kullanımı gibi unsurlar etkili olur. Uygulanması yaygın ve kolay olan şekillerin 2 grup altında toplanması mümkündür.

1.Sabit kordon terbiye şekilleri (kısa, orta ve uzun budama uygulanabilir)

2.Yıllık kordon terbiye şekilleri (guyot, bükülmüş guyot, telli goble, Avustralya sistemi, büyük T)


Sabit Kordon Terbiye Şekli
Bu sistemde gövde yüksekliği yerden 80-120 cm arasında değişir. İlk terbiye sırasında yatırılına iki ana dal sabit hale gelir ve bunun üzerinden yıllık sürgünler budanır. Teller yaklaşık 40 cm ara ile 2 veya 3 sıra olur. Bu telleri çift geçirmek bağlama işini ortadan kaldırır. Bu sistemde alt telin altında gelişen sürgünlerin tamamı çıkartılır ve istediğimiz sürgünlerinde (Üst tele ulaşınca boyları)100-140 cm ye ulaşınca boyların uçları alınır. Oluşan sürgünler önceleri dik veya 45 derece eğimli büyütülür. Sonra yatırılır. Tek kollu sabit kordon şeklinde kolun tel üzerindeki uzunluğu sıra üzeri mesafesinden 15-25 cm kısa olur. Sabit kordon şekillerinde değişik budamalar uygulanabilir.

Yıllık Kordon Terbiye Şekilleri:
Bu sistemde belli yükseklikteki gövdenin üzerinde baş oluşturulur ve buradan terbiye sistemi uygulanır. Buradan 10-15 cm kısa 2 yaşlı budama başları bırakılır. Bunlardan çıkan 1 yaşlı odunlaşmış çubuklar uzun veya karışık budanır. Çubuk sayı ve uzunluğu çeşit, asmanın gelişme durumu, iklim, mekanizasyon gibi genelde asma terbiyesini etkileyen etmenlere bağlıdır. Yıllık kordon terbiye şekilleri daha çok uzun budama isteyen çeşitlere uygundur. Dip gözleri az verimli olan çeşitlerin ürün çubukları uzun (6 gözden fazla) bırakılır. Ancak çubuk uzunluğu arttıkça dip gözlerin sürme oranı azalacak ve bu uzun gözlerin çoğu uyanmadan kalacaktır. Bu durumda karışık budama yapılmalısı tavsiye edilir. Uzun ürün çubuklarının altında 2-3 gözlü yedek çubuk bırakılır. Böyle uzun ve kısa çubukların beraber oluşturuldukları budama sistemi GUYOT olarak adlandırılır. Bu şekilde budanan asmalarda çubukların sayı ve yerleri sürgünlerin yerlerine göre çeşitli terbiye şekilleri geliştirilmiştir.

Terbiye ve Destek Sistemi Ayrıntılı Bilgi ve Resimleri Genel Bağcılık CD sinde Mevcuttur